A Xunta da luz verde ao anteproxecto de lei da protección da paisaxe de Galicia

Unha típica paisaxe galega.

Antes da súa aprobación no Consello, o anteproxecto foi presentado e sometido á consideración de diferentes órganos de participación pública, entre eles o Consello Galego de Medio Ambiente, a Federación Galega de Municipios e Provincias a Comisión Galega de Cooperación Local. Destes procesos xurdiron aportacións que foron incorporadas ao texto aprobado hoxe polo goberno galego.

Así mesmo, o texto foi sometido ao ditame do Consello Económico e Social, que avaliou “positivamente os fins e obxectivos que persegue a norma, pois o proceso de degradación da paisaxe aconsella un marco lexislativo que serva de base para unha acción administrativa eficaz de protección e salvagarda dos valores paisaxísticos”. 

A nova norma ten os seus principios inspiradores no Convenio Europeo da Paisaxe, aprobado en Florencia no ano 2000 a proposta do Consello de Europa, no que se entende a paisaxe como un “elemento esencial para o benestar individual e social, cuxa protección, xestión e planeamento comporta dereitos e obrigas para todos”; polo que se fai necesaria a integración da paisaxe nas políticas sectoriais, a participación pública na definición destas políticas, a sensibilización sobre o valor da paisaxe, e a promoción dos estudos e a educación nesta materia.

Tendo en conta estes principios, a Consellería de Medio Ambiente elaborou o anteproxecto da Lei da Paisaxe, unha normativa de carácter novedoso, xa que soamente as comunidades de Cataluña e Valencia contan con lexislación sobre a paisaxe. O texto estructúrase  en 14 artigos nos que se concreta o obxecto da lei, a actuación dos poderes públicos, os instrumentos de organización das políticas de paisaxe e os instrumentos para a súa protección, xestión e ordenación. Entre estes instrumentos están os Catálogos da Paisaxe de Galicia, as Directrices de Paisaxe, os estudos de Impacto e Integración Paisaxística e os Plans de Acción da Paisaxe nas áreas protexidas.

Catálogos e Directrices da Paisaxe

Os Catálogos da Paisaxe de Galicia serán os documentos de referencia que deberán delimitar, en base a diferentes estudos, as grandes áreas paisaxísticas de Galicia. Os catálogos incluirán un inventario dos valores paisaxísticos de cada área e unha diagnose da mesma, identificando as zonas que precisan de medidas especiais de protección e intervención e as zonas de especial interese paisaxístico.

A nova lei tamén recolle a existencia das  Directrices da Paisaxe, que precisarán cal é a calidade axeitada para cada paisaxe e as accións específicas para acadala, así como unha descrición dos indicadores de calidade para o control e seguimento das paisaxes e unha serie de normas e recomendacións para a definición dos plans urbanísticos e sectoriais e das estratexias encamiñadas a acadar o desenvolvemento sostible do territorio.  Estas directrices terán carácter vinculante para os instrumentos de planificación sectorial e urbanística e integraranse na Avaliación Ambiental Estratéxica de plans e programas.

Estudos de Impacto e Plans de Acción

Co obxectivo de preservar as áreas de interese paisaxístico, o anteproxecto da lei establece que todos os proxectos que deban someterse ao procedemento de Declaración de Impacto Ambiental deberán incorporar no seu Estudo de Impacto Ambiental un Estudo de Impacto e Integración Paisaxística, no que se avaliarán os efectos que o proxecto pode provocar na paisaxe.

Outro dos instrumentos para a protección e xestión da paisaxe serán os Plans de Acción en áreas protexidas, que estarán centrados nas paisaxes incluídas en espazos naturais de especial protección. Estes plans axustaranse ás Directrices da Paisaxe e incluirán unha proposta de medidas para o mantemento, mellora, recuperación ou rexeneración das paisaxes. A Consellería de Medio Ambiente tamén promoverá que as áreas de Especial Interese Paisaxístico se incorporen á Rede de Espazos Protexidos de Galicia

Observatorio Galego

O Observatorio Galego da Paisaxe será a entidade de apoio e asesoramento á Xunta nesta materia e o órgano responsable da colaboración e coordinación con outras administracións e sectores da sociedade. Entre as súas funcións atópase a de delimitar as grandes áreas paisaxísticas sobre as que se desenvolverán os Catálogos da Paisaxe e a elaboración dos mesmos; así como a formación, concienciación e sensibilización da cidadanía na necesidade de protexer e xestionar axeitadamente a paisaxe.